درس ۲-۷ · استدلال ریاضی

شمارش شکل‌ها و مکعب‌ها

شمردن مثلث، مربع و مستطیل در شکل‌ها، مکعب رنگ‌شده و وجه، یال و رأس اجسام

حدود ۳ دقیقه مطالعه · ۴۱ سؤال تمرینی در اپ

۱شمارش منظم

در شمردن شکل‌ها، هرگز «چشمی» نشمارید؛ بر اساس اندازه یا یک ویژگی دسته‌بندی کنید تا چیزی جا نیفتد و دو بار شمرده نشود.

  • پاره‌خط‌ها روی یک خط: با n نقطه، تعداد پاره‌خط‌ها ۱ + ۲ + … + (n − ۱) است.
  • مستطیل‌ها در جدول m×n: هر مستطیل با انتخاب ۲ خط افقی و ۲ خط عمودی ساخته می‌شود. جدول ۲×۳ سه خط افقی (۳ جفت) و چهار خط عمودی (۶ جفت) دارد: ۳ × ۶ = ۱۸ مستطیل.
  • مربع‌ها در جدول n×n: n×n + (n−۱)×(n−۱) + … + ۱×۱. در ۳×۳: ۹ + ۴ + ۱ = ۱۴.
  • مثلث بادبزنی: اگر از یک رأس k خط به قاعده بکشیم (با دو ضلع کناری)، هر دو خط یک مثلث می‌سازند.
ادامهٔ این درس

۲ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۱٬۵۲۰ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.

۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر

۶ سؤال رایگان این درس

سؤال ۱آسان

روی یک خط راست ۷ نقطه گذاشته‌ایم. چند پاره‌خط دیده می‌شود که دو سرش روی این نقطه‌ها باشد؟

حل تشریحی: از نقطه‌ی اول ۶ پاره‌خط به بقیه می‌رود، از دومی ۵ پاره‌خط تازه، و همین‌طور تا آخر: ۶ + ۵ + ۴ + ۳ + ۲ + ۱ = ۲۱.
سؤال ۲متوسط

نواری از ۵ مربع کوچک کنار هم داریم (مثل شکل). روی هم چند مستطیل در این شکل هست؟ (مربع‌ها هم مستطیل‌اند.)

□□□□□
حل تشریحی: هر مستطیل از چند مربعِ پشت سر هم ساخته می‌شود. با طول ۱: پنج تا، طول ۲: چهار، طول ۳: سه، طول ۴: دو، طول ۵: یکی. جمع ۵ + ۴ + ۳ + ۲ + ۱ = ۱۵.
سؤال ۳متوسط

در یک جدول ۵ در ۵ از مربع‌های کوچک، روی هم چند مربع (با هر اندازه) دیده می‌شود؟

□□□□□
□□□□□
□□□□□
□□□□□
□□□□□
حل تشریحی: مربع‌های ۱×۱: ۲۵، ۲×۲: ۱۶، ۳×۳: ۹، ۴×۴: ۴ و ۵×۵: ۱. جمع ۲۵ + ۱۶ + ۹ + ۴ + ۱ = ۵۵.
سؤال ۴سخت

در یک جدول ۳ در ۳ از مربع‌های کوچک، روی هم چند مستطیل (با هر اندازه، مربع‌ها هم حساب) هست؟

□□□
□□□
□□□
حل تشریحی: جدول ۴ خط افقی و ۴ خط عمودی دارد. هر مستطیل با انتخاب ۲ خط افقی (۶ راه) و ۲ خط عمودی (۶ راه) ساخته می‌شود: ۶ × ۶ = ۳۶.
سؤال ۵متوسط

جدولی ۲ در ۴ از مربع‌های کوچک داریم (۲ سطر و ۴ ستون). روی هم چند مستطیل در آن هست؟

□□□□
□□□□
حل تشریحی: جدول ۳ خط افقی و ۵ خط عمودی دارد. ۲ خط افقی را ۳ راه و ۲ خط عمودی را ۱۰ راه می‌شود انتخاب کرد: ۳ × ۱۰ = ۳۰.
سؤال ۶متوسط

در جدولی ۲ در ۵ از مربع‌های کوچک، روی هم چند مربع هست؟

□□□□□
□□□□□
حل تشریحی: مربع ۱×۱: ۱۰ تا. مربع ۲×۲ در دو سطر جا می‌شود و ۴ جای مختلف دارد. مربع بزرگ‌تر جا نمی‌شود. جمع ۱۰ + ۴ = ۱۴.

۳۵ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.

ببین الان کجای کاری

آزمون تعیین سطح رایگان: ۲۰ سؤال، ۲۰ دقیقه، و کارنامه‌ای که می‌گوید از کدام فصل شروع کنی.