فارسی

علوم · پایهٔ اول تا ششم

تمرین آنلاین گیاهان و بخش‌های گیاه

گیاه در علوم دبستان از یک دانهٔ کوچک شروع می‌شود و هر سال یک لایه به آن اضافه می‌شود: اول بخش‌های گیاه، بعد دانه و ریشه، و آخر اینکه برگ چطور غذا می‌سازد. دکمهٔ زیر «بدن من، گیاه من» را در مرورگر باز می‌کند؛ کودک ریشه، ساقه، برگ و گل را روی تصویر گیاه برچسب می‌زند.

همین الان بازی کن

بدن من، گیاه من، پایهٔ دوم — در مرورگر، بدون نصب و ثبت‌نام. بار اول چند ثانیه طول می‌کشد تا بالا بیاید.

در پایهٔ اول تا ششم چه باید بلد باشد؟

پایهٔ اول

پایهٔ اول: درس «دنیای گیاهان»: گیاه جاندار است، رشد می‌کند و آب و نور می‌خواهد؛ بخش‌های اصلی‌اش ریشه، ساقه، برگ، گل و میوه است.

پایهٔ دوم

پایهٔ دوم: درس «سرگذشت دانه»: میوه‌ها و دانه‌ها گوناگون‌اند و خیلی از دانه‌ها را می‌خوریم؛ دانهٔ لوبیا روی پارچهٔ خیس جوانه می‌زند و بخش‌های درونش دیده می‌شود.

پایهٔ سوم

پایهٔ سوم: درس «بکارید و ببینید»: ریشهٔ راست (مثل لوبیا) و افشان (مثل گندم)، دانهٔ تک‌لپه و دولپه، و اینکه از روی شکل برگ می‌شود نوع ریشه و دانهٔ گیاه را حدس زد.

پایهٔ چهارم

پایهٔ چهارم: درس «گوناگونی گیاهان»: گیاهان گل‌دار و بی‌گل؛ کاج دانه دارد ولی گل و میوه ندارد، و خزه و سرخس دانه ندارند و با هاگ زیاد می‌شوند.

پایهٔ پنجم

پایهٔ پنجم: درس‌های «بکارید و بخورید» و «از ریشه تا برگ»: تارهای کشندهٔ ریشه آب و مواد محلول را از خاک می‌گیرند و آوندها آن را از ریشه به ساقه و برگ می‌برند.

پایهٔ ششم

پایهٔ ششم: درس «شگفتی‌های برگ»: گیاه در برگ، با انرژی نور خورشید، غذای خودش را می‌سازد (فتوسنتز) و اکسیژن پس می‌دهد؛ برای همین به گیاهان «تولیدکننده» می‌گویند.

سه پیشنهاد برای خانه

  1. جوانه روی پنبه

    چند عدس یا لوبیا را روی پنبهٔ خیس در یک پیاله بگذارید و هر روز نگاه کنید. کودک می‌بیند اول ریشه بیرون می‌آید؛ اگر هر روز نقاشی‌اش را بکشد، یک دفترچهٔ علمی واقعی دارد.

  2. ساقه‌ای که آب می‌نوشد

    چند ساقهٔ جعفری یا کرفس را در لیوان آب با کمی رنگ خوراکی بگذارید. یکی دو روز بعد رنگ در رگبرگ‌ها پیدا می‌شود؛ این همان راه آب از ساقه به برگ است.

  3. گردش گیاه‌شناسی

    در پارک برگ‌های جورواجور جمع کنید و کنار هم بچینید: پهن و باریک، صاف و دندانه‌دار. بپرسید کدام گیاه گل دارد و کدام، مثل کاج، به‌جای گل مخروط دارد.

اشتباه‌های رایج، و چه کنیم

این‌ها نشانهٔ ضعف نیستند؛ تقریباً همهٔ بچه‌ها از همین‌جاها رد می‌شوند. اشتباه یعنی کودک دارد فکر می‌کند.

گیاه غذایش را از خاک می‌خورد

شاید رایج‌ترین بدفهمی علوم دبستان. گیاه از خاک آب و کمی مادهٔ معدنی می‌گیرد، ولی غذا را خودش در برگ می‌سازد، با نور خورشید و هوا. بپرسید: اگر درخت بزرگ خاک را خورده بود، دورش گودال نمی‌شد؟

دانه مرده است

دانهٔ خشک بی‌حرکت به نظر می‌رسد، ولی زنده است و منتظر آب و دمای مناسب. خیلی از بچه‌ها هم فکر می‌کنند دانه برای جوانه زدن حتماً نور می‌خواهد؛ بیشتر دانه‌ها زیر خاکِ تاریک جوانه می‌زنند و نور را بعداً، برای برگ‌ها، لازم دارند.

درخت گیاه نیست

بچه‌ها گاهی درخت را جدا از «گیاه» می‌دانند، چون بزرگ است و ساقه‌اش چوبی. درخت هم گیاه است، با تنه به‌جای ساقهٔ نرم. کاج و سرو هم گیاه‌اند، ولی گل نمی‌دهند.

بازی‌های تمرین گیاهان و بخش‌های گیاه

هر بازی چند مرحلهٔ همین مفهوم را دارد؛ روی نام بازی بزنید تا همهٔ مرحله‌ها و اسکرین‌شات‌هایش را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

گیاه چطور غذا درست می‌کند؟

گیاه در برگ‌هایش، با انرژی نور خورشید، از آبی که ریشه می‌آورد و هوایی که از روزنه‌های برگ می‌گیرد غذا می‌سازد و اکسیژن پس می‌دهد. این کار فتوسنتز نام دارد و در کتاب علوم ششم، درس «شگفتی‌های برگ»، آمده است. برای کودک کوچک‌تر همین‌قدر کافی است که بداند گیاه غذایش را خودش می‌سازد.

گیاهان در کدام پایه درس داده می‌شوند؟

تقریباً در همهٔ پایه‌ها: از «دنیای گیاهان» در اول و «سرگذشت دانه» در دوم تا «گوناگونی گیاهان» در چهارم، «از ریشه تا برگ» در پنجم و «شگفتی‌های برگ» در ششم. در بازی پایهٔ کودک را انتخاب کنید تا مرحله‌ها هم‌پای کتاب خودش جلو بروند.

برای بازی باید چیزی نصب کنیم؟

نه. دکمهٔ «همین الان بازی کن» بازی را در مرورگر گوشی، تبلت یا کامپیوتر باز می‌کند و بار اول چند ثانیه طول می‌کشد. در هر درسِ کتاب حدود ۱۰ درصد مرحله‌ها رایگان است و با چند کار سادهٔ پدر و مادر (کد دعوت، کد کلاس معلم، ثبت شماره برای گزارش هفتگی) تا ۳۰ درصد می‌رسد؛ نسخهٔ کامل خرید یک‌باره است. نسخهٔ اندروید کافه‌بازار و مایکت بی‌اینترنت هم کار می‌کند.

برای پدر و مادرها

کاربرگ چاپی همین درس

برای تمرین روی کاغذ: برگهٔ سؤال PDF رایگان — همهٔ کاربرگ‌ها.

تمرین‌های آنلاین دیگر

بدن من، گیاه من منتظر است!

همین حالا در مرورگر بازی کنید، یا مدرسه نیکی‌پو را روی اندروید نصب کنید تا بی‌اینترنت هم کار کند.