فارسی

علوم · پایهٔ چهارم

تمرین آنلاین مدار الکتریکی

روشن شدن یک لامپ کوچک با باتری قلمی برای کلاس چهارمی‌ها لحظهٔ «آهان!» است: برق فقط وقتی راه می‌افتد که راهش کامل باشد. دکمهٔ زیر «آزمایشگاه نیکی» را در مرورگر باز می‌کند؛ کودک روی میز آزمایش سیم‌ها را وصل می‌کند و می‌بیند لامپ کی روشن می‌شود.

همین الان بازی کن

آزمایشگاه نیکی، پایهٔ چهارم — در مرورگر، بدون نصب و ثبت‌نام. بار اول چند ثانیه طول می‌کشد تا بالا بیاید.

در پایهٔ چهارم چه باید بلد باشد؟

پایهٔ چهارم

پایهٔ چهارم: درس «انرژی الکتریکی»: مدار ساده با باتری، سیم و لامپ؛ لامپ فقط در مدار بسته روشن می‌شود و کلید مدار را باز و بسته می‌کند. فلزها رسانای برق‌اند و پلاستیک، چوب و لاستیک نارسانا. بستن دو لامپ به‌صورت متوالی (پشت سر هم) و موازی، و نکته‌های ایمنی برق هم در همین درس است.

سه پیشنهاد برای خانه

  1. فقط باتری قلمی

    همهٔ آزمایش‌های برق در خانه با باتری قلمی و لامپ کوچک چراغ‌قوه انجام شود، هرگز با پریز. دو سر باتری را هم بی‌لامپ و مستقیم با سیم به هم وصل نکنید؛ سیم و باتری داغ می‌شوند.

  2. شکار رسانا

    وقتی مدار ساده کار کرد، یک جای خالی در آن بگذارید و چیزهای مختلف را امتحان کنید: قاشق فلزی، کلید، سکه، پاک‌کن، نخ و کاغذ. پیش از هر امتحان حدس بزند و جدول کوچکی از «رسانا» و «نارسانا» بسازد.

  3. کلیدهای خانه

    بپرسید کلید برق اتاق، دکمهٔ چراغ‌قوه و کلید پنکه چه کاری می‌کنند: همه راه برق را باز یا بسته می‌کنند. یک چراغ‌قوهٔ کهنه را با هم باز کنید تا باتری‌ها، لامپ و کلیدش را ببیند.

اشتباه‌های رایج، و چه کنیم

این‌ها نشانهٔ ضعف نیستند؛ تقریباً همهٔ بچه‌ها از همین‌جاها رد می‌شوند. اشتباه یعنی کودک دارد فکر می‌کند.

یک سیم کافی است

بچه‌ها اغلب یک سیم از باتری به لامپ وصل می‌کنند و منتظر می‌مانند. مدار باید بسته باشد: برق از یک سر باتری بیرون می‌آید، از لامپ می‌گذرد و به سر دیگر باتری برمی‌گردد.

همهٔ لامپ‌های خانه پشت سر هم‌اند

اگر لامپ‌های خانه متوالی (سری) بودند، با سوختن یکی همه خاموش می‌شدند. لامپ‌های خانه موازی بسته شده‌اند و هر کدام راه خودش را دارد؛ مرحله‌های «سری یا موازی؟» همین را تمرین می‌دهند.

باتری بی‌خطر است، پس پریز هم هست

آزمایش با باتری قلمی بی‌خطر است و همین بچه را جسور می‌کند. آرام و بی‌ترساندن بگویید برق خانه خیلی قوی‌تر است و فقط بزرگ‌ترها با آن کار می‌کنند؛ دست خیس و پریز هرگز با هم.

بازی‌های تمرین مدار الکتریکی

هر بازی چند مرحلهٔ همین مفهوم را دارد؛ روی نام بازی بزنید تا همهٔ مرحله‌ها و اسکرین‌شات‌هایش را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

مدار متوالی و موازی چه فرقی دارند؟

در مدار متوالی (سری) لامپ‌ها پشت سر هم در یک راه‌اند؛ اگر یکی باز شود یا بسوزد، راه قطع می‌شود و همه خاموش می‌شوند. در مدار موازی هر لامپ راه خودش را دارد و بقیه روشن می‌مانند. کتاب علوم چهارم هر دو را با دو لامپ نشان می‌دهد.

آزمایش برق در خانه خطر ندارد؟

با باتری قلمی، سیم نازک و لامپ کوچک چراغ‌قوه خطری ندارد، به شرط آنکه دو سر باتری را بی‌لامپ مستقیم به هم وصل نکنید. خود کتاب هم می‌گوید برای فعالیت‌های این درس هرگز از برق خانه استفاده نشود. نسخهٔ مجازی همین آزمایش‌ها در «آزمایشگاه نیکی» هست.

تمرین آنلاین مدار الکتریکی رایگان است؟

بخش بزرگی از آن بله: در هر درسِ کتاب حدود ۱۰ درصد مرحله‌ها رایگان است و با چند کار سادهٔ پدر و مادر (کد دعوت، کد کلاس معلم، ثبت شماره برای گزارش هفتگی) تا ۳۰ درصد می‌رسد. نسخهٔ کامل خرید یک‌باره است، بدون اشتراک. نسخهٔ وب روی آیفون، کامپیوتر و اندروید باز می‌شود و نسخهٔ اندروید کافه‌بازار و مایکت بی‌اینترنت کار می‌کند.

برای پدر و مادرها

کاربرگ چاپی همین درس

برای تمرین روی کاغذ: برگهٔ سؤال PDF رایگان — همهٔ کاربرگ‌ها.

تمرین‌های آنلاین دیگر

آزمایشگاه نیکی منتظر است!

همین حالا در مرورگر بازی کنید، یا مدرسه نیکی‌پو را روی اندروید نصب کنید تا بی‌اینترنت هم کار کند.