فارسی

فارسی · پایهٔ اول تا سوم

تمرین آنلاین جمله‌سازی کلاس اول تا سوم

جمله‌سازی یعنی کودک بفهمد جمله از چند کلمهٔ جدا ساخته شده و ترتیب کلمه‌ها معنی را عوض می‌کند: «بابا آب داد» با «آب بابا داد» فرق دارد. دکمهٔ زیر «جمله‌ساز» را در مرورگر باز می‌کند: کلمه‌های به‌هم‌ریخته پایین صفحه‌اند و کودک آن‌ها را یکی‌یکی در جای درستِ جمله می‌نشاند.

همین الان بازی کن

جمله‌ساز، پایهٔ اول — در مرورگر، بدون نصب و ثبت‌نام. بار اول چند ثانیه طول می‌کشد تا بالا بیاید.

در پایهٔ اول تا سوم چه باید بلد باشد؟

پایهٔ اول

پایهٔ اول: جمله‌های دو تا چهار کلمه‌ای با کلمه‌های همان درس‌ها، مثل «بابا آب داد» و «این کتاب من است». کودک فاصلهٔ بین کلمه‌ها را می‌بیند، جمله را بلند می‌خواند و ترتیب کلمه‌ها را درست می‌کند.

پایهٔ دوم

پایهٔ دوم: جمله‌های چهار تا هفت کلمه‌ای، جملهٔ پرسشی، و نشانه‌های پایان جمله: نقطه، علامت سؤال و علامت تعجب. کتاب از او می‌خواهد کلمه‌های به‌هم‌ریخته را مرتب کند و جمله بنویسد.

پایهٔ سوم

پایهٔ سوم: جمله‌ها بلندتر و دقیق‌تر می‌شوند: صفت کنار اسم (دوست خوب من)، «را» در جمله، فعل جمع وقتی کار را چند نفر انجام می‌دهند، جملهٔ خبری و پرسشی، و وصل کردن دو جمله با «و» و «اما». ترتیب درس‌ها را کتاب و معلم خود کودک تعیین می‌کند.

سه پیشنهاد برای خانه

  1. کاغذهای قاطی

    جملهٔ سه‌چهار کلمه‌ای را روی تکه‌کاغذ بنویسید، قاطی کنید و بگذارید مرتبشان کند و بلند بخواند. بعد جای یک کلمه را عوض کنید و بپرسید: «حالا هم درست است؟».

  2. جمله از زندگی خودش

    سر سفره یک کلمه بدهید، مثلاً «نان»، و بخواهید با آن جمله بسازد: «مامان نان خرید». جمله‌ای که دربارهٔ خانهٔ خودش باشد بهتر در ذهنش می‌ماند.

  3. جمله را کش بدهید

    از «گربه خوابید» شروع کنید و هر بار یک تکه اضافه کند: «گربهٔ سفید خوابید»، «گربهٔ سفید روی فرش خوابید». بازی خوبی است برای توی ماشین یا صف نانوایی.

اشتباه‌های رایج، و چه کنیم

این‌ها نشانهٔ ضعف نیستند؛ تقریباً همهٔ بچه‌ها از همین‌جاها رد می‌شوند. اشتباه یعنی کودک دارد فکر می‌کند.

فعل وسط جمله می‌نشیند

در حرف زدن روزمره می‌گوییم «رفتم مدرسه»، ولی در جملهٔ نوشتاری فعل معمولاً آخر می‌آید. بگویید: «در کتاب، کار آخرِ جمله می‌نشیند»؛ با چند مثال جا می‌افتد.

آخر همهٔ جمله‌ها نقطه

حتی آخر جملهٔ پرسشی. جمله را با لحن سؤال بخوانید و بپرسید: «این را می‌گویم یا می‌پرسم؟». در «جمله‌ساز» پایهٔ دوم هم بعد از چیدن، نشانهٔ پایان را خودش انتخاب می‌کند.

«را» سر جایش نیست

می‌نویسد «من را کتاب خواندم» یا «را» را جا می‌اندازد. جمله را دو جور بلند بخوانید تا گوشش بشنود کدام درست است: «من کتاب را خواندم». لازم نیست اسم «مفعول» را بداند.

بازی‌های تمرین جمله‌سازی کلاس اول تا سوم

هر بازی چند مرحلهٔ همین مفهوم را دارد؛ روی نام بازی بزنید تا همهٔ مرحله‌ها و اسکرین‌شات‌هایش را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

جملهٔ کودک درست است ولی با جملهٔ کتاب فرق دارد؛ اشکال دارد؟

نه. اگر جمله معنی دارد و فعلش سر جایش است، جملهٔ درستی ساخته؛ فارسی گاهی چند ترتیب درست دارد. در خانه هر جملهٔ درست و معنی‌داری را تشویق کنید، حتی اگر با نمونهٔ کتاب یکی نباشد.

جمله‌سازی در کلاس اول از کی شروع می‌شود؟

از وقتی چند نشانه جا افتاده؛ معمولاً همان ماه‌های اول سال، با جمله‌هایی مثل «بابا آب داد». در «جمله‌ساز» هم هر جمله فقط نشانه‌هایی را دارد که تا آن مرحله درس داده شده. ملاک ترتیب، کتاب و معلم خود کودک است.

باید چیزی نصب کنیم؟

نه. دکمهٔ «همین الان بازی کن» بازی را در مرورگر گوشی، تبلت یا کامپیوتر باز می‌کند و بار اول چند ثانیه طول می‌کشد. در هر درسِ کتاب حدود ۱۰ درصد مرحله‌ها رایگان است و با چند کار سادهٔ پدر و مادر (کد دعوت، کد کلاس معلم، ثبت شماره برای گزارش هفتگی) تا ۳۰ درصد می‌رسد. نسخهٔ اندروید هم در کافه‌بازار و مایکت هست.

برای پدر و مادرها

کاربرگ چاپی همین درس

برای تمرین روی کاغذ: برگهٔ سؤال PDF رایگان — همهٔ کاربرگ‌ها.

تمرین‌های آنلاین دیگر

جمله‌ساز منتظر است!

همین حالا در مرورگر بازی کنید، یا مدرسه نیکی‌پو را روی اندروید نصب کنید تا بی‌اینترنت هم کار کند.