فارسی

فارسی · پایهٔ اول تا چهارم

تمرین آنلاین کلمه‌سازی کلاس اول تا چهارم

کلمه‌سازی در کلاس اول یعنی کنار هم گذاشتن حرف‌ها و بخش‌ها تا کلمه ساخته شود، و از کلاس دوم یعنی ساختن کلمهٔ تازه با تکه‌هایی مثل «ـبان»، «ـدان» و «ـی»: باغ و باغبان، گل و گلدان. دکمهٔ زیر «پرسش واژه» را برای پایهٔ دوم در مرورگر باز می‌کند؛ مرحله‌های «کلمه‌سازی» آن می‌پرسند مثلاً به کسی که از باغ نگهداری می‌کند چه می‌گوییم.

همین الان بازی کن

پرسش واژه، پایهٔ دوم — در مرورگر، بدون نصب و ثبت‌نام. بار اول چند ثانیه طول می‌کشد تا بالا بیاید.

در پایهٔ اول تا چهارم چه باید بلد باشد؟

پایهٔ اول

پایهٔ اول: کلمه را از حرف‌ها و بخش‌هایش بسازد و برعکس، کلمه را به حرف‌ها و بخش‌هایش بشکند: «سبد» یعنی س، ب، د؛ «بادام» یعنی «با» و «دام». فقط با نشانه‌هایی که تا همان درس آمده.

پایهٔ دوم

پایهٔ دوم: ساختن کلمهٔ تازه با تکه‌های ساده: «ـبان» (باغبان)، «ـدان» (گلدان، نمکدان)، «ـچی» (پستچی)، «ـگر» و «ـی» (ایرانی). کودک باید ببیند کلمهٔ تازه به معنی کلمهٔ اول ربط دارد.

پایهٔ سوم

پایهٔ سوم: تکه‌های تازه: «ـزار» (گندم‌زار)، «ـگاه» (ایستگاه)، «ـمند» (هنرمند) و «ـنده» (نویسنده)، و کلمهٔ مرکب که از دو کلمه ساخته می‌شود: کتابخانه، دوچرخه.

پایهٔ چهارم

پایهٔ چهارم: صفت برتر و برترین (بزرگ‌تر، بزرگ‌ترین)، «ـی» نسبت (تهرانی، شیرازی)، و «ـه» که پیش از «ـان» و «ـی» به «گ» تبدیل می‌شود: پرنده و پرندگان، زنده و زندگی. ملاک ترتیب، کتاب و معلم خود کودک است.

سه پیشنهاد برای خانه

  1. یک کلمه، چند کلمهٔ تازه

    «گل» را بگویید و ببینید چند کلمه با آن می‌سازید: گلدان، گلخانه، گل‌فروش، گلستان. هر کس یکی بگوید؛ برندهٔ دور کسی است که آخرین کلمه را پیدا کرد.

  2. معنی را بپرسید

    بعد از ساختن هر کلمه بپرسید «گلدان یعنی چه؟». کودک می‌بیند «ـدان» یعنی جای چیزی، و خودش «نمکدان» و «قندان» را می‌سازد. فهمیدن تکه، از حفظ کردن ده کلمه کارسازتر است.

  3. حرف‌های قاطی برای کلاس اولی

    حرف‌های یک کلمهٔ کوتاه را جدا روی کاغذ بنویسید، مثلاً س، ب، د، و بگذارید بچیند و بخواند. فقط با نشانه‌هایی که سر کلاس آمده؛ جلوتر از معلم نروید.

اشتباه‌های رایج، و چه کنیم

این‌ها نشانهٔ ضعف نیستند؛ تقریباً همهٔ بچه‌ها از همین‌جاها رد می‌شوند. اشتباه یعنی کودک دارد فکر می‌کند.

«ـدان» و «ـبان» جابه‌جا می‌شوند

«گلبان» یا «باغدان» می‌سازد. قاطی شدنشان طبیعی است؛ بپرسید: «باغبان کیست؟ گلدان چیست؟». یکی آدم است و یکی جا؛ همین فرق، جای هر تکه را روشن می‌کند.

«پرندگان» را «پرنده‌ان» می‌نویسد

«ه» آخر کلمه پیش از «ـان» و «ـی» به «گ» تبدیل می‌شود: پرنده و پرندگان، زنده و زندگی. چند نمونه را کنار هم بنویسید تا الگو را خودش ببیند.

فاصلهٔ کلمهٔ مرکب

«کتاب خانه» را جدا یا «بزرگتر» را چسبیده می‌نویسد. شیوهٔ نوشتن بعضی کلمه‌های مرکب در کتاب‌ها و فرهنگ‌ها فرق دارد؛ همان شکلی را تمرین کنید که در کتاب و دفتر معلم خود کودک آمده.

بازی‌های تمرین کلمه‌سازی کلاس اول تا چهارم

هر بازی چند مرحلهٔ همین مفهوم را دارد؛ روی نام بازی بزنید تا همهٔ مرحله‌ها و اسکرین‌شات‌هایش را ببینید.

پرسش‌های پرتکرار

کلمه‌سازی کلاس دوم یعنی چه؟

یعنی ساختن کلمهٔ تازه با افزودن یک تکه به کلمهٔ آشنا: باغ و «ـبان» می‌شود باغبان، نمک و «ـدان» می‌شود نمکدان. کتاب معمولاً تمرین‌هایی دارد که از کودک می‌خواهد با یک تکه چند کلمه بسازد؛ نام و جای این تمرین‌ها در چاپ‌های مختلف کمی فرق دارد.

کلاس اولی هم کلمه‌سازی دارد؟

بله، ولی به معنای دیگری: ساختن کلمه از حرف‌ها و بخش‌هایی که یاد گرفته. در «قطار حروف» پایهٔ اول، کودک حرف‌ها و بخش‌های یک کلمه را به ترتیب می‌چیند، فقط با نشانه‌هایی که تا همان مرحله آمده.

روی چه دستگاه‌هایی کار می‌کند و چقدر رایگان است؟

نسخهٔ وب در مرورگر آیفون، تبلت، کامپیوتر و گوشی اندروید باز می‌شود؛ برای اندروید نسخهٔ نصبی کافه‌بازار و مایکت هم هست که بی‌اینترنت کار می‌کند. در هر درسِ کتاب حدود ۱۰ درصد مرحله‌ها رایگان است و با چند کار سادهٔ پدر و مادر (کد دعوت، کد کلاس معلم، ثبت شماره برای گزارش هفتگی) تا ۳۰ درصد می‌رسد؛ نسخهٔ کامل خرید یک‌باره است.

برای پدر و مادرها

کاربرگ چاپی همین درس

برای تمرین روی کاغذ: برگهٔ سؤال PDF رایگان — همهٔ کاربرگ‌ها.

تمرین‌های آنلاین دیگر

پرسش واژه منتظر است!

همین حالا در مرورگر بازی کنید، یا مدرسه نیکی‌پو را روی اندروید نصب کنید تا بی‌اینترنت هم کار کند.