تحلیلی: کلامی و درک متن — تیزهوشان نهم به دهم

وقتی در شبی صاف به آسمان نگاه می‌کنیم، گمان می‌کنیم ستارگان را همان‌گونه که اکنون هستند می‌بینیم؛ اما چنین نیست. نور با همه‌ی سرعتش برای رسیدن از ستاره‌ها به زمین زمان لازم دارد. نور خورشید حدود هشت دقیقه در راه است و نور برخی ستارگان دور، هزاران سال. پس آنچه امشب می‌بینیم، تصویر گذشته‌ی آن ستاره است و ممکن است برخی از آن‌ها دیگر حتی وجود نداشته باشند. از همین رو، اخترشناسان تلسکوپ را گاهی «ماشین زمان» می‌نامند: هرچه دورتر را ببینند، به گذشته‌ی دورتری از کیهان می‌نگرند.