خلاصه‌ی خیلی کوتاه
- یک آزمون، دو مقصد: مدارس نمونه دولتی دوره‌ی دوم و تکمیل ظرفیت مدارس سمپاد (استعدادهای درخشان) پایه‌ی دهم.
- آزمون دو دفترچه دارد: دفترچه‌ی ۱ استعداد تحصیلی از کتاب‌های پایه‌ی نهم (۷۵ سؤال، ۷۵ دقیقه) و دفترچه‌ی ۲ استعداد تحلیلی (۵۰ سؤال، ۵۰ دقیقه).
- هر جواب درست ۳+، هر جواب غلط ۱−، نزده صفر. علامت زدن بیش از یک گزینه هم ۱− دارد.
- نمره‌ی کل برای سمپاد: نصف دفترچه‌ی ۱ و نصف دفترچه‌ی ۲. برای نمونه دولتی: ۶۰٪ دفترچه‌ی ۱، ۱۰٪ دفترچه‌ی ۲ و ۳۰٪ معدل کتبی نوبت دوم نهم.
- ثبت‌نام، کارت ورود، کلید و نتایج روی سایت سازمان سنجش آموزش کشور (sanjesh.org) است.
- آزمون ۱۴۰۵ جمعه ۲۹ خرداد برگزار شد. زمان ثبت‌نام و آزمون ۱۴۰۶ هنوز اعلام نشده است؛ بر اساس امسال، ثبت‌نام احتمالاً اردیبهشت و آزمون خرداد است.
چه کسانی می‌توانند شرکت کنند؟
- دانش‌آموز پایه‌ی نهم در همان سال تحصیلی (یا کسی که نهم را تمام کرده و به پایه‌ی بالاتر نرفته)، با تابعیت ایرانی. اتباع مشمول بخشنامه‌ی آموزش‌وپرورش هم می‌توانند ثبت‌نام کنند.
- شرط سن: حداکثر ۱۸ سال تمام در اول مهر؛ برای ۱۴۰۵ یعنی متولدان پیش از ۱۳۸۷/۰۷/۰۱ نمی‌توانستند ثبت‌نام کنند.
- نمونه دولتی: شرط معدل جداگانه‌ای در دفترچه نیامده است، ولی معدل کتبی نوبت دوم نهم ۳۰٪ نمره‌ی کل را می‌سازد.
شرط ورود به سمپاد (۱۴۰۵)
| چه کسی؟ | شرط |
|---|---|
| نهمی مدرسه‌ی غیرسمپاد | معدل کل خرداد پایه‌ی هشتم و معدل نوبت اول نهم، هر دو دست‌کم ۱۹ |
| نهمی مدرسه‌ی سمپاد | اگر یکی از این دو معدل زیر ۱۸ باشد، باید در آزمون شرکت کند. اگر هر دو دست‌کم ۱۸ باشد، بدون آزمون در سمپاد ادامه می‌دهد (با شرط‌های ماده‌ی ۱۶ آیین‌نامه). |
از سال ۱۴۰۲ (مصوبه‌ی شورای عالی انقلاب فرهنگی)، پذیرش پایه‌ی دهم سمپاد فقط برای تکمیل ظرفیت است؛ پس ظرفیت سمپاد در این آزمون کم است و رقابتش سخت.
ثبت‌نام و انتخاب مدرسه
| ۱۴۰۵ | |
|---|---|
| سایت | sanjesh.org |
| زمان | ۸ تا ۱۳ اردیبهشت، با فرصت دوم ۱۷ تا ۲۱ اردیبهشت |
| هزینه | ۳۴۰ هزار تومان (۳۲۰ هزار ثبت‌نام + ۲۰ هزار پیامک) |
- اول در سامانه «بررسی امکان ثبت‌نام» را بزنید؛ اگر اجازه نداد، پیش از پایان مهلت به آموزش‌وپرورش منطقه بروید تا اطلاعاتتان به سنجش فرستاده شود.
- نمونه دولتی (شاخه‌ی نظری): فقط یک مدرسه/رشته (ریاضی فیزیک، علوم تجربی یا ادبیات و علوم انسانی). رقابت بین دانش‌آموزان همان منطقه/ناحیه است.
- هنرستان نمونه دولتی: تا چهار اولویت در یک استان، بدون محدودیت ناحیه.
- سمپاد: تا چهار رشته/مدرسه در یک شهرستان. در شهرهای بزرگ مدرسه‌های نزدیک خانه را بزنید؛ در سال اول انتقال ممنوع است.
- قبولی فقط در اولین اولویتی است که نمره‌تان به آن برسد. برای سمپاد (شاخه‌ی نظری) فهرست ذخیره اعلام نمی‌شود.
- رشته‌ای که قبول می‌شوید باید با هدایت تحصیلی خرداد شما جور باشد؛ وگرنه قبولی لغو می‌شود. پس رشته را با کارنامه‌ی هدایت تحصیلی انتخاب کنید.
- عکس ۳×۴ تمام‌رخ و واضح، ۲۰۰ تا ۵۰۰ پیکسل عرض و ۳۰۰ تا ۶۰۰ پیکسل ارتفاع، JPG. اسکن کارت ملی یا شناسنامه قبول نیست.
ساختار آزمون، ضریب‌ها و زمان
دفترچه‌ی ۱: استعداد تحصیلی (۷۵ دقیقه)
| درس | سؤال | ضریب |
|---|---|---|
| ریاضی | ۱۵ | ۳ |
| علوم تجربی | ۱۵ | ۳ |
| زبان و ادبیات فارسی | ۱۵ | ۲ |
| مطالعات اجتماعی (تاریخ، جغرافیا، مدنی) | ۱۰ | ۲ |
| قرآن و پیام‌های آسمان | ۱۰ | ۲ |
| عربی | ۱۰ | ۱ |
| جمع | ۷۵ |
سؤال‌ها از کتاب‌های درسی پایه‌ی نهم همان سال طرح می‌شوند. سؤال‌های قرآن و پیام‌ها از محتوای مشترک اهل تشیع و تسنن است؛ اقلیت‌های دینی به سؤال‌های کتاب ویژه‌ی خودشان جواب می‌دهند.
دفترچه‌ی ۲: استعداد تحلیلی (۵۰ سؤال، ۵۰ دقیقه، ضریب ۱)
توانایی تحلیل، ریشه‌یابی، طبقه‌بندی و سازمان‌دهی را می‌سنجد و عمدتاً از کتاب نیست. در ۱۴۰۵ این‌ها آمد: درک متن و مفهوم، هم‌خانواده‌ها، مرتب کردن واژه‌ها، الگوی عددی، معماهای شمارش و منطق (ساعت و باتری، گروه‌بندی مسافران، صفحه‌ی شطرنج)، مکعب و گسترده، تا کردن جدول، پردازش یک متن قاعده‌دار.
نمره چطور حساب می‌شود؟
- نمره‌ی هر دفترچه جدا: برای هر درس (درست − غلط÷۳) × ضریب آن درس، جمع می‌شود و بر بیشترین مقدار ممکن تقسیم و ×۱۰۰ می‌شود. هر دفترچه بین ۳۳٫۳۳− و ۱۰۰ است.
- سمپاد = ۵۰٪ دفترچه‌ی تحصیلی + ۵۰٪ دفترچه‌ی تحلیلی.
- نمونه دولتی = ۶۰٪ دفترچه‌ی تحصیلی + ۱۰٪ دفترچه‌ی تحلیلی + ۳۰٪ معدل کتبی نوبت دوم نهم (بدون نمره‌های تکوینی، از ۱۰۰).
برای نمونه دولتی دفترچه‌ی تحصیلی ۶ برابر دفترچه‌ی تحلیلی وزن دارد و برای سمپاد هم‌وزن‌اند. ریاضی و علوم با ضریب ۳ بیش از نیمی از وزن دفترچه‌ی اول را دارند (۹۰ از ۱۷۰).
نکته‌های طلایی این آزمون
- اول ریاضی و علوم: ۳۰ سؤال با ضریب ۳، یعنی ۹۰ از ۱۷۰ واحد وزنی دفترچه‌ی اول (بیش از نصف). یک درصد بیشتر در ریاضی سه برابر یک درصد عربی می‌ارزد.
- عربی را رها نکن، ولی برایش وقت کم بگذار: ضریب ۱ دارد، اما ۱۰ سؤالش معمولاً کوتاه است؛ ترجمه و فعل‌ها را محکم کن.
- فارسی، مطالعات و دینی (ضریب ۲): بیشترشان «حفظی‌ـ‌فهمی»اند و زود جواب داده می‌شوند. این‌ها وقت ذخیره می‌کنند برای ریاضی.
- زمان دفترچه‌ی اول: ۷۵ دقیقه برای ۷۵ سؤال، یعنی میانگین یک دقیقه. پیشنهاد: ریاضی ۲۲، علوم ۱۸، فارسی ۱۲، مطالعات ۷، دینی ۷، عربی ۷ دقیقه، و دو دقیقه برای مرور.
- دفترچه‌ی تحلیلی: یک دقیقه برای هر سؤال. سؤال‌های متنی و کلامی را سریع بزن؛ معمای طولانی را علامت بگذار و آخر برگرد. سؤال‌های «کدام نمی‌تواند» و «کدام نشده» را دوبار بخوان.
- متن‌های تحلیلی: «فقط با توجه به متن» یعنی دانسته‌ی خودت ملاک نیست؛ گزینه‌ای درست است که متن آن را می‌گوید.
- نمره‌ی منفی: حدس کاملاً تصادفی به‌طور میانگین صفر می‌دهد. اگر دست‌کم یک گزینه را با اطمینان رد کردی، زدن به‌صرفه است؛ اگر هیچ ایده‌ای نداری، نزن.
- کتاب نهم، کامل: سؤال‌ها از همه‌ی فصل‌ها می‌آیند، حتی آخر کتاب. متن کتاب، شکل‌ها، جدول‌ها و «فکر کنید»ها را بخوان.
- نمونه دولتی: ۳۰٪ نمره از معدل کتبی خرداد نهم است. امتحان‌های پایانی نهم را فدای کنکور نکن.
- پاسخ‌برگ: فقط یک گزینه، با مداد نرم و پر. دو علامت برای یک سؤال، غلط حساب می‌شود.
روز آزمون
- کارت ورود به جلسه و «برگ راهنمای آزمون» دست‌کم ۳ روز پیش از آزمون روی سایت سنجش است؛ اطلاعیه‌اش ۱۰ روز قبل می‌آید.
- کارت ورود چاپ‌شده و اصل شناسنامه یا کارت ملی، چند مداد مشکی نرم، تراش و پاک‌کن ببر.
- آوردن هر وسیله‌ی ارتباطی و الکترونیکی، تلفن همراه (حتی خاموش)، ساعت هوشمند، ماشین‌حساب و هر یادداشت و برگه ممنوع است و تخلف حساب می‌شود.
- آزمون فقط داخل کشور برگزار می‌شود؛ دانش‌آموزان مدارس ایرانی خارج از کشور باید هنگام ثبت‌نام شهری در ایران انتخاب کنند.
- داوطلبان با معلولیت (تأییدشده‌ی بهزیستی) بسته به شدت، ۲۵ یا ۵۰ درصد وقت اضافه، منشی یا دفترچه‌ی درشت‌خط/بریل دارند؛ باید هنگام ثبت‌نام علامت بزنند.
پذیرش، سهمیه‌ها و نتایج
- پذیرش بر اساس نمره‌ی کل، اولویت‌های انتخابی و ظرفیت است. نمره‌ی آخرین پذیرفته‌شده‌ی هر مدرسه را «نمره‌ی گزینش آزاد» می‌نامند.
- سهمیه‌ی شاهد (فقط نمونه دولتی): ۱۰٪ ظرفیت، با حدنصاب ۷۰٪ نمره‌ی آخرین پذیرفته‌شده‌ی آزاد.
- سهمیه‌ی روستایی (فقط نمونه دولتی): برای کسی که دست‌کم دو سال دوره‌ی اول متوسطه را در مدرسه‌ی روستایی خوانده باشد.
- همزادها: اگر یکی پذیرفته شود، دیگری با دست‌کم ۸۰٪ نمره‌ی آخرین پذیرفته‌شده و همان انتخاب، مازاد بر ظرفیت پذیرفته می‌شود.
- نتایج حداقل یک ماه پس از آزمون روی سایت سنجش می‌آید. در ۱۴۰۵ ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان از ۲۷ مرداد تا ۱۰ شهریور بود.
- به همه‌ی شرکت‌کنندگان، جز پذیرفته‌شدگان سمپاد، کارنامه داده می‌شود.
- ماندن در سمپاد: معدل کل دوره‌ی اول (هفتم تا نهم) دست‌کم ۱۶، معدل سالانه‌ی دهم و یازدهم دست‌کم ۱۵ و هیچ درسی زیر ۱۲ (ماده‌ی ۱۶ آیین‌نامه).
برنامه‌ی آمادگی برای آزمون ۱۴۰۶
- مهر تا آذر: هم‌پای کلاس، هر فصل را که مدرسه درس داد همان هفته در درس‌نامه‌ی این برنامه مرور کن و تمرین مبحثی‌اش را بزن. هفته‌ای ۲ جلسه هم تحلیلی (هر بار ۲۰ سؤال).
- دی: امتحان نوبت اول؛ برای ورود به سمپاد معدل نوبت اول نهم مهم است.
- بهمن تا فروردین: هر هفته یک آزمون هفتگی کامل با زمان واقعی (۷۵ + ۵۰ دقیقه). بعد از هر آزمون کاربرگ مبحث‌های ضعیف و دوره‌ی اشتباه‌ها.
- اردیبهشت: ثبت‌نام؛ آزمون‌های آزمایشی کامل، با تمرکز بر ریاضی و علوم و مدیریت زمان.
- خرداد: امتحان‌های پایانی نهم (۳۰٪ نمونه دولتی) و بعد مرور سبک تا آزمون. شب آزمون خواب کافی.
برای پدر و مادرها
- دفترچه‌ی سنجش هم یادآوری می‌کند: قبول شدن تنها راه موفقیت نیست و قبول نشدن هم همه‌ی فرصت‌ها را نمی‌گیرد.
- خیلی از محتواهای فضای مجازی درباره‌ی این آزمون بزرگ‌نمایی یا اشتباه است؛ ملاک، دفترچه‌ی راهنمای رسمی سنجش است.
- در این سن خواب، ورزش و آرامش روی نمره اثر مستقیم دارند. پیشرفت فرزندتان را با آزمون‌های قبلی خودش مقایسه کنید، نه با دیگران.
مرجع‌های رسمی
- سازمان سنجش آموزش کشور (ثبت‌نام، کارت، کلید، نتایج): sanjesh.org
- پاسخگویی سنجش درباره‌ی ثبت‌نام: request.sanjesh.org
- پرسش درباره‌ی ضوابط آزمون و اطلاعات دانش‌آموز: پنجره‌ی واحد آموزش‌وپرورش my.medu.ir
این راهنما از دفترچه‌ی راهنمای رسمی ثبت‌نام پایه‌ی دهم ۱۴۰۵–۱۴۰۶ و اطلاعیه‌های سنجش تا مهر ۱۴۰۵ تهیه شده است. قوانین ۱۴۰۶ ممکن است تغییر کند؛ همیشه دفترچه‌ی همان سال را ملاک بگیرید.