۱روش کار
- بیت را به نثر ساده برگردان: «فاعل چه می‌کند؟ شاعر چه می‌خواهد بگوید؟»
- پیام را در یک جمله‌ی کوتاه بنویس: «همنشین بر انسان اثر می‌گذارد».
- همین کار را برای گزینه‌ها بکن و پیام‌ها را مقایسه کن، نه واژه‌ها را.
طراح گزینه‌ی غلط را معمولاً با واژه‌های مشترک می‌سازد: بیتی که «دوست» دارد ولی درباره‌ی وفاداری نیست. هم‌واژگی دلیل هم‌مفهومی نیست.
ادامهٔ این درس
۲ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۲۸ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.
۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر
۶ سؤال رایگان این درس
سؤال ۱آسان
مفهوم مصراع «توانا بود هر که دانا بود» (فردوسی) کدام است؟
حل تشریحی: فردوسی می‌گوید هر که دانش دارد، قدرت و توان هم دارد؛ یعنی سرچشمه‌ی توانایی، دانایی است. گزینه‌های دیگر در بیت نیامده‌اند.
سؤال ۲آسان
پیام بیت «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند / که در آفرینش ز یک گوهرند» (سعدی) چیست؟
حل تشریحی: سعدی آدمیان را مانند اعضای یک پیکر می‌داند که از یک اصل آفریده شده‌اند؛ پس باید در درد و رنج یکدیگر شریک باشند.
سؤال ۳متوسط
مفهوم بیت «تو کز محنت دیگران بی‌غمی / نشاید که نامت نهند آدمی» (سعدی) کدام است؟
حل تشریحی: «محنت» یعنی رنج. سعدی می‌گوید کسی که از رنج دیگران غمگین نمی‌شود، شایسته‌ی نام «آدمی» نیست؛ یعنی انسانیت در همدردی است.
سؤال ۴آسان
کدام مصراع با «پسر نوح با بدان بنشست / خاندان نبوتش گم شد» هم‌مفهوم است؟
حل تشریحی: بیت سؤال و پاسخ درست هر دو از اثر همنشین بر آدمی می‌گویند: همنشینی با بدان پسر نوح را تباه کرد و همنشینی با گل، خاک را خوش‌بو. گزینه‌های دیگر درباره‌ی دانش، کوشش و مهربانی‌اند.
سؤال ۵سخت
مفهوم کدام بیت با بقیه متفاوت است؟
حل تشریحی: سه بیت آخر می‌گویند همنشین و محیط آدمی را می‌سازد. بیت اول برعکس می‌گوید ذات بد با تربیت و همنشینی نیکان عوض نمی‌شود.
سؤال ۶متوسط
مفهوم بیت «ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند / تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری» (سعدی) کدام است؟
حل تشریحی: همه‌ی پدیده‌ها کار می‌کنند تا روزی انسان فراهم شود؛ «به غفلت نخوری» یعنی بی‌توجه به بخشنده‌ی آن نباش. پس پیام، خدمت هستی به انسان و لزوم سپاس است.
۳۹ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.