۱گروه اسمی
گروه اسمی یک هسته (اسم اصلی) دارد و چند وابسته. هسته نخستین اسمی است که نقش‌نمای اضافه (کسره) می‌گیرد یا اگر وابسته‌ی پسین نباشد، اسمی است که بعد از وابسته‌های پیشین می‌آید.
در «این دو کتابِ تازه‌ی علی»: این (صفت اشاره) + دو (صفت شمارشی) + کتاب (هسته) + تازه (صفت بیانی) + علی (مضاف‌الیه).
- وابسته‌های پیشین: صفت اشاره (این، آن، همین، همان)، صفت پرسشی (کدام، چه، چند)، صفت تعجبی (چه کتابی!)، صفت مبهم (هر، همه، هیچ، فلان، چند)، صفت شمارشی اصلی (سه کتاب)، ترتیبی با «ـمین» (سومین روز)، صفت عالی (بهترین دوست).
- وابسته‌های پسین: صفت بیانی (کتاب تازه)، مضاف‌الیه (کتاب علی)، صفت شمارشی ترتیبی با «ـم» (روز سوم).
ادامهٔ این درس
۴ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۲۸ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.
۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر
۶ سؤال رایگان این درس
سؤال ۱متوسط
هسته‌ی گروه اسمی «آن دو دوست قدیمی من» کدام است؟
حل تشریحی: «آن» و «دو» وابسته‌های پیشین‌اند، «قدیمی» صفت و «من» مضاف‌الیه، یعنی وابسته‌های پسین. اسمی که همه به آن وابسته‌اند «دوست» است.
سؤال ۲متوسط
وابسته‌های پیشین در «این چند درخت بلند» از چه نوع‌اند؟
حل تشریحی: «این» صفت اشاره و «چند» صفت مبهم است (شمار دقیق را نمی‌گوید). «بلند» صفت بیانی است ولی پس از هسته آمده، پس پسین است.
سؤال ۳آسان
کدام ترکیب وصفی است؟
حل تشریحی: «بلند» صفت است (می‌شود گفت بلندتر)؛ پس «دیوار بلند» ترکیب وصفی است. در سه ترکیب دیگر وابسته اسم است و ترکیب اضافی است.
سؤال ۴آسان
کدام ترکیب اضافی است؟
حل تشریحی: «درخت» اسم است و مضاف‌الیه «برگ»؛ پس ترکیب اضافی است. سبز، روشن و سرد صفت‌اند و ترکیب وصفی می‌سازند.
سؤال ۵سخت
ترکیب «فرش زمردین» در عبارت «تا فرش زمردین بگسترد» از نظر دستوری چگونه است؟
حل تشریحی: «زمردین» از «زمرد + ین» ساخته شده و صفت نسبی است (به رنگ زمرد)؛ پس ترکیب وصفی است و هسته «فرش» است. از نظر بلاغی هم استعاره از سبزه است.
سؤال ۶متوسط
ترکیب «دایه‌ی ابر» از نظر دستوری چگونه است؟
حل تشریحی: «ابر» اسم است، صفت نیست (نمی‌گوییم ابرتر). پس ترکیب اضافی است و «ابر» مضاف‌الیه است. از نظر بلاغی ترکیبی تشبیهی است: ابر مانند دایه.
۳۷ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.