درس ۲-۱۱ · علوم تجربی

گوناگونی جانداران

طبقه‌بندی و نام‌گذاری علمی، باکتری‌ها، آغازیان، قارچ‌ها، ویروس‌ها و سطح‌های سازمان‌یابی

حدود ۵ دقیقه مطالعه · ۳۰ سؤال تمرینی در اپ

۱چرا طبقه‌بندی؟

میلیون‌ها نوع جاندار داریم؛ طبقه‌بندی، آن‌ها را بر اساس شباهت‌ها در گروه‌هایی مرتب می‌کند تا شناخت و مطالعه آسان شود. سطح‌ها از بزرگ به کوچک: فرمانرو، شاخه، رده، راسته، تیره، جنس، گونه. هرچه پایین‌تر برویم، اعضای گروه کمتر اما شبیه‌ترند.

گونه: جاندارانی که می‌توانند با هم آمیزش کنند و زاده‌های زایا (قادر به تولیدمثل) بیاورند. اسب و الاغ قاطر می‌آورند، اما قاطر نازاست؛ پس اسب و الاغ دو گونه‌اند.

نام‌گذاری دوبخشی (لینه): بخش اول نام جنس و بخش دوم نام گونه. دو جانداری که بخش اول نامشان یکی است، هم‌جنس‌اند و بنابراین در تیره، راسته، رده، شاخه و فرمانروی یکسانی هم هستند.

ادامهٔ این درس

۴ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۲۸ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.

۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر

۶ سؤال رایگان این درس

سؤال ۱آسان

کدام یک در هیچ‌یک از پنج فرمانروی جانداران قرار نمی‌گیرد؟

حل تشریحی: باکتری در فرمانروی باکتری‌ها، مخمر در قارچ‌ها و آمیب در آغازیان است. ویروس یاخته ندارد و بیرون از یاخته‌ی زنده هیچ فعالیت زیستی ندارد؛ برای همین در هیچ فرمانرویی جا ندارد. پاسخ: ویروس.
سؤال ۲آسان

تفاوت اصلی یاخته‌ی باکتری با یاخته‌ی آغازیان چیست؟

حل تشریحی: باکتری‌ها تک‌یاخته‌اند و ماده‌ی وراثتی‌شان درون هسته‌ای با پوشش جدا نیست، بلکه در سیتوپلاسم است. یاخته‌های آغازیان (مثل آمیب و پارامسی) هسته‌ی مشخص دارند. پاسخ: باکتری هسته‌ی مشخص ندارد.
سؤال ۳آسان

مخمری که خمیر نان را ور می‌آورد، جزء کدام فرمانرو است؟

حل تشریحی: مخمر یک قارچ تک‌یاخته است. سبزینه ندارد و غذای خود را نمی‌سازد؛ با مصرف قند خمیر، گاز کربن دی‌اکسید آزاد می‌کند و خمیر را ور می‌آورد. پاسخ: قارچ‌ها.
سؤال ۴آسان

کدام سطح طبقه‌بندی بیشترین تعداد جاندار را در بر می‌گیرد؟

حل تشریحی: سطح‌های طبقه‌بندی از بزرگ به کوچک: فرمانرو، شاخه، رده، راسته، تیره، جنس، گونه. فرمانرو بزرگ‌ترین گروه است و بیشترین تعداد جاندار را دارد؛ گونه کوچک‌ترین است. پاسخ: فرمانرو.
سؤال ۵آسان

داروهای پادزیست (آنتی‌بیوتیک) برای از بین بردن کدام به کار می‌روند؟

حل تشریحی: پادزیست‌ها بر باکتری‌ها اثر می‌گذارند. ویروس‌ها یاخته نیستند و درون یاخته‌های ما تکثیر می‌شوند؛ برای همین پادزیست بر سرماخوردگی و آنفلوانزا (که ویروسی‌اند) اثری ندارد. پاسخ: باکتری‌های بیماری‌زا.
سؤال ۶آسان

جانداری تک‌یاخته و هسته‌دار، هم سبزدیسه دارد و فتوسنتز می‌کند و هم با تاژک شنا می‌کند. این جاندار کدام است و در کدام فرمانرو است؟

حل تشریحی: اوگلنا تک‌یاخته‌ای هسته‌دار است که سبزدیسه دارد (مثل گیاه) و با تاژک حرکت می‌کند (مثل جانور). چون تک‌یاخته و هسته‌دار است، در آغازیان قرار می‌گیرد، نه گیاهان که پریاخته‌اند. پاسخ: اوگلنا؛ آغازیان.

۲۴ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.

ببین الان کجای کاری

آزمون تعیین سطح رایگان نهم به دهم: ۲۰ سؤال، ۲۰ دقیقه، و کارنامه‌ای که می‌گوید از کدام فصل شروع کنی.