درس ۲-۶ · علوم تجربی

فشار و آثار آن

فشار جامدها، فشار مایع و ظرف‌های مرتبط، اصل پاسکال و بالابر، فشار هوا

حدود ۴ دقیقه مطالعه · ۳۳ سؤال تمرینی در اپ

۱فشار جامدها

فشار = نیروی عمودی ÷ مساحت سطح (P = F/A). یکا: پاسکال = نیوتون بر متر مربع. با نیروی ثابت، سطح کوچک‌تر فشار بیشتر می‌دهد: نوک تیز سوزن و لبه‌ی چاقو، و برعکس کفش برفی، پهنای لاستیک تراکتور و پایه‌ی پهن ساختمان برای کم کردن فشار.

آجر یکسانی که روی وجه کوچک‌ترش قرار گیرد، بیشترین فشار را می‌دهد، ولی نیرویش (وزن) در هر حالت یکی است.

ادامهٔ این درس

۴ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۲۸ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.

۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر

۶ سؤال رایگان این درس

سؤال ۱آسان

کوهنوردان برای راه رفتن روی برف نرم کفش‌های برفی پهن می‌پوشند. علت چیست؟

حل تشریحی: فشار = نیرو ÷ مساحت. وزن کوهنورد تغییر نمی‌کند، ولی با بزرگ شدن مساحت کف، فشار کم می‌شود و پا در برف فرو نمی‌رود.
سؤال ۲متوسط

آجری به ابعاد ۲۰ × ۱۰ × ۵ سانتی‌متر را یک بار روی بزرگ‌ترین وجه و یک بار روی کوچک‌ترین وجهش می‌گذاریم. فشار آن بر زمین در حالت دوم چند برابر حالت اول است؟

حل تشریحی: نیرو (وزن آجر) در هر دو حالت یکی است، پس فشار با مساحت نسبت عکس دارد. بزرگ‌ترین وجه ۲۰ × ۱۰ = ۲۰۰ و کوچک‌ترین ۱۰ × ۵ = ۵۰ سانتی‌متر مربع. ۲۰۰ ÷ ۵۰ = ۴ برابر.
سؤال ۳متوسط

شخصی با وزن ۶۰۰ نیوتون روی یک پا می‌ایستد. مساحت کف کفشش ۱۵۰ سانتی‌متر مربع است. فشار او بر زمین چند پاسکال است؟

حل تشریحی: ۱۵۰ سانتی‌متر مربع = ۰/۰۱۵ متر مربع. فشار = ۶۰۰ ÷ ۰/۰۱۵ = ۴۰۰۰۰ پاسکال. جوابِ «۴» از تقسیم بر سانتی‌متر مربع و ۲۰۰۰۰ از در نظر گرفتن دو پا می‌آید.
سؤال ۴آسان

چرا چاقوی تیز بهتر از چاقوی کُند می‌بُرد؟

حل تشریحی: با نیروی یکسان دست، لبه‌ی تیز سطح تماس بسیار کوچکی دارد، پس فشار = نیرو ÷ مساحت بسیار زیاد می‌شود و ماده راحت‌تر بریده می‌شود.
سؤال ۵متوسط

فشار ناشی از آب در عمق ۵ متری یک استخر چند پاسکال است؟ (چگالی آب ۱۰۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب و g = ۱۰)

حل تشریحی: فشار مایع = چگالی × g × عمق = ۱۰۰۰ × ۱۰ × ۵ = ۵۰۰۰۰ پاسکال. این فشار فقط به عمق و چگالی بستگی دارد، نه به بزرگی استخر.
سؤال ۶سخت

سه ظرف با شکل‌های متفاوت (استوانه‌ای باریک، مخروطی دهانه‌گشاد و مکعبی پهن) با کف هم‌اندازه داریم و همه را تا ارتفاع ۲۰ سانتی‌متر از آب پر کرده‌ایم. فشار آب بر کف آن‌ها چگونه است؟

حل تشریحی: فشار مایع فقط به عمق و چگالی بستگی دارد: چگالی × g × عمق. عمق و مایع در هر سه یکی است، پس فشار کف برابر است، هرچند مقدار آب‌ها فرق دارد.

۲۷ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.

ببین الان کجای کاری

آزمون تعیین سطح رایگان نهم به دهم: ۲۰ سؤال، ۲۰ دقیقه، و کارنامه‌ای که می‌گوید از کدام فصل شروع کنی.