داده را بشمار، نمودار بساز!
بازی آموزشی ریاضی برای پایهٔ ششم دبستان
کودک از روی جدول داده‌ها سر ستون‌ها را بالا می‌کشد تا نمودار بسازد، نمودارهای آماده را می‌خواند و با چرخندهٔ رنگی آزمایش احتمال انجام می‌دهد.
کارخانهٔ نمودار داخل اپ «مدرسه نیکی‌پو» است، کنار +۸۰ بازی دیگر.
بازی با نمودار ستونی و گام‌های دوتایی، پنج‌تایی و بزرگ‌تر شروع می‌شود و سر ستونی را هم می‌خواهد که بین دو خط ایستاده است. بعد نمودار دوستونی و خط شکسته با پرسش‌هایی دربارهٔ تغییر و بیشترین افزایش می‌آیند. میانگین، نمودار دایره‌ای با درصد، و احتمال به شکل کسر با چرخنده، مرحله‌های پایانی‌اند.
بچه‌ها نمودار را زیاد نگاه می‌کنند ولی کمتر می‌خوانند: سر ستونی را که بین دو خط ایستاده به نزدیک‌ترین عدد گرد می‌کنند و گام محور را نمی‌بینند. کارخانهٔ نمودار کودک را پشت دستگاه می‌نشاند: اول خودش نمودار ستونی را از روی جدول می‌سازد، با گام دوتایی، پنج‌تایی و نصف گام؛ بعد نمودار دوستونی و خط شکسته را می‌خواند؛ سپس میانگین و نمودار دایره‌ای با درصد را تمرین می‌کند؛ و در پایان با چرخنده احتمال را پیش‌بینی و آزمایش می‌کند. این‌ها مرور آمار پایهٔ پنجم و کاربرد درصد پایهٔ ششم در یک جاست.
کودکی که خودش ستون را تا عدد درست بالا کشیده، بعد نمودار دیگران را بهتر می‌خواند. او می‌داند هر خط محور چه مقداری است و سر ستونِ بین دو خط یعنی نصف گام. اگر ستون را روی عدد نادرست رها کند، خط راهنما تا محور کشیده می‌شود تا عدد را خودش روی محور بخواند و دوباره امتحان کند.
پرسش‌هایی مثل «چند ستون از میانگین بلندترند؟» میانگین را از یک عدد حساب‌شده به چیزی تبدیل می‌کنند که با ستون‌ها مقایسه می‌شود. کودک می‌بیند بعضی ستون‌ها بالاتر و بعضی پایین‌ترند و میانگین جایی میان آن‌هاست. این فهم برای خواندن آمار در زندگی روزمره هم لازم است.
در چرخنده، کودک اول می‌گوید کدام رنگ احتمال بیشتری دارد، بعد چند بار می‌چرخاند و نمودار نتیجه را می‌بیند. گاهی نتیجه با پیش‌بینی جور نیست و همین فرصت خوبی برای گفت‌وگوست: احتمال بیشتر یعنی «بیشتر وقت‌ها»، نه «همیشه». این اولین تجربهٔ کودک از فکر کردن آماری است.
نمودار دایره‌ای بازی برچسب درصد ندارد؛ لبهٔ آن هر پنج درصد یک خط کوچک و هر بیست‌وپنج درصد یک خط بلند دارد. کودک باید سهم هر رنگ را با شمردن خط‌ها پیدا کند و بعد بگوید مثلاً از چهل نفر چند نفر آن را انتخاب کرده‌اند. این تمرین درصد را به نیمه و یک‌چهارمِ دایره گره می‌زند.
پیشنهاد به پدر و مادریک هفته دمای هوا یا تعداد صفحه‌هایی را که کودک هر روز می‌خواند روی کاغذ یادداشت کنید و آخر هفته با هم نمودار ستونی یا خط شکسته‌اش را بکشید. بعد بپرسید کدام روز بیشترین بود و میانگین هفته چقدر شد.
عنوان مرحله‌ها به همان ترتیبی است که کودک بازی می‌کند — از آسان به سخت، هماهنگ با سرفصل‌های کتاب درسی.
پایهٔ ششم۲۱۳ مرحله
غواص اعداد
شکار اعداد در اعماق اقیانوس
حباب‌های ریاضی
حباب جواب درست را بترکان!
تمساح شکمو
بزرگ‌تر و کوچک‌تر را به تمساح یاد بده
تند و تیز
تند حساب کن، تیز بزن — بوند، جدول ضرب و درصد
چالش ده‌تایی حساب
هر روز ده پرسش حساب ذهنی از پایهٔ خود کودک
قطار اعداد
عددها را از کوچک به بزرگ یا برعکس بچین
هلی‌کوپتر نجات
عدد را پیدا کن، نجاتش بده!
جفت عددها
جفت عددها را پیدا کن
همین بازی‌ها با السا و آنا، مرد عنکبوتی، باب اسفنجی، سگ‌های نگهبان و ۱۱ شخصیت دیگر.
مدرسه نیکی‌پو را نصب کن؛ کارخانهٔ نمودار و +۸۰ بازی دیگر منتظرت هستند.
مدرسه نیکی‌پو
