فارسی

چرتکه

مهره‌ها را بلغزان، عدد را بساز!

بازی آموزشی ریاضی برای پایهٔ دوم تا چهارم دبستان

درسریاضی پایهدوم تا چهارم مرحله۲۱۱ رایگان در هر درس۱۰ تا ۳۰٪

کودک مهره‌های چوبی چرتکه را روی میله‌های یکان، دهگان، صدگان و هزارگان بالا می‌برد تا عدد بالای صفحه را بسازد، یا عددِ چیده‌شده را می‌خواند.

چرتکه داخل اپ «مدرسه نیکی‌پو» است، کنار +۸۰ بازی دیگر.

چه شکلی است؟

اسکرین‌شات چرتکه — مرور چرتکه ۳
مرور چرتکه ۳
مرحلهٔ ۴ پایهٔ ۳
اسکرین‌شات چرتکه — ۲۱۱ مرحله
۲۱۱ مرحله
قدم‌به‌قدم، از آسان به سخت

دربارهٔ بازی

ضربه روی هر مهره، آن مهره و مهره‌های زیرش را با هم بالا می‌برد، درست مثل چرتکهٔ واقعی. پایهٔ دوم با دو میله و عددهای دورقمی شروع می‌شود، پایهٔ سوم به سه‌رقمی و چهاررقمی و صفر وسط عدد می‌رسد، و پایهٔ چهارم نوشتن گستردهٔ عدد مثل «۳۰۰۰ + ۴۰۰ + ۷» و گام‌های بزرگ را دارد. وقتی ده مهره روی یک میله جمع شود، کودک آن‌ها را با یک مهرهٔ میلهٔ کناری مبادله می‌کند.

چه چیزهایی دارد

  • ساختن و خواندن عدد با مهره، با نام یکان، دهگان، صدگان و هزارگان زیر هر میله
  • ده تا بیشتر، صد تا بیشتر، یکی کمتر: کودک می‌بیند کدام میله عوض می‌شود
  • مبادلهٔ ده مهره با یک مهرهٔ میلهٔ بعدی؛ همان «ده یکان، یک دهگان» کتاب
  • پایهٔ چهارم: نوشتن گسترده و ساختن عدد از روی آن
  • بی‌زمان؛ اگر کودک دو بار پشت‌سرهم گیر کند، جای درست مهره‌ها طلایی می‌شود

چرتکه از نگاه مربی

در کلاس دوم و سوم زیاد پیش می‌آید که کودک «۴۰۷» را «۴۷» بنویسد یا نداند صفر وسط عدد چه کاره است؛ رقم‌ها را می‌شناسد ولی جای هر رقم برایش معنایی ندارد. چرتکه ارزش مکانی را دیدنی و لمس‌کردنی می‌کند: هر میله یک خانه است و هر مهره یک یکان یا یک دهگان یا یک صدگان. پایهٔ دوم با دو میله، یکان و دهگان و «ده یکان، یک دهگان» کار می‌کند. پایهٔ سوم صدگان و هزارگان، صفر وسط عدد و ده تا و صد تا بیشتر را می‌آورد، و پایهٔ چهارم نوشتن گسترده، صفرهای عدد و گام‌های هزارتایی را.

صفر هم جا دارد

وقتی کودک «۳۰۵» را می‌سازد، میلهٔ دهگان خالی می‌ماند و او با چشم خودش می‌بیند صفر یعنی «در این خانه هیچ مهره‌ای نیست»، نه این‌که می‌شود نادیده‌اش گرفت. مرحله‌های «صفر وسط عدد» و «صفرهای عدد» درست روی همین گرهٔ همیشگی کلاس کار می‌کنند. کودک دیگر صفر را «هیچ» نمی‌بیند؛ نگه‌دارندهٔ جای یک خانه می‌بیند.

مبادله، پایهٔ جمع و تفریق

ده مهره که روی یک میله بالا برود، میله پر می‌شود و کودک آن‌ها را با یک مهرهٔ میلهٔ چپ مبادله می‌کند. این همان «انتقال» و «قرض» در جمع و تفریق ستونی است که سال‌های بعد به آن می‌رسد؛ این‌جا اول با دست انجامش می‌دهد و بعد با مداد. بازی مبادله را خودکار انجام نمی‌دهد؛ دکمهٔ طلایی را خود کودک می‌زند تا لحظهٔ «ده تا شد یکی» را ببیند.

سرنخی که جای خطا را نشان می‌دهد

اگر عدد درست ساخته نشود، بازی فقط میله‌ای را که اشتباه است نشان می‌دهد و می‌گوید همان را دوباره بشمار. کودک یاد می‌گیرد عدد را خانه به خانه بسنجد، نه این‌که همه را پاک کند و از اول بچیند. اگر دو بار پشت‌سرهم گیر کند، جای درست مهره‌ها طلایی می‌شود تا راه را ببیند.

ساختن و خواندن

هر مفهوم هم «ساختن» دارد و هم «خواندن»: یک بار کودک عدد را با لغزاندن مهره‌ها می‌سازد و بار دیگر عددی را که روی چرتکه چیده شده می‌خواند. این رفت‌وبرگشت میان عدد نوشته‌شده و مهره‌ها، ارزش مکانی را از دو سو محکم می‌کند و نشان می‌دهد کودک واقعاً فهمیده یا فقط تقلید کرده است.

پیشنهاد به پدر و مادربا لوبیا و چند لیوان یک چرتکهٔ خانگی بسازید: ده لوبیای یک لیوان، با یک لوبیا در لیوان کناری عوض می‌شود. عددی مثل ۲۳۴ بگویید تا کودک آن را بچیند. برای پایهٔ چهارم، پلاک خانه‌ها یا شمارهٔ صفحه‌های کتاب را با هم گسترده بنویسید.

پایه به پایه، چه یاد می‌گیرد؟

عنوان مرحله‌ها به همان ترتیبی است که کودک بازی می‌کند — از آسان به سخت، هماهنگ با سرفصل‌های کتاب درسی.

پایهٔ دوم۶۵ مرحله
  1. چرتکهٔ من
  2. چرتکهٔ من ۲
  3. چرتکهٔ من ۳
  4. چرتکهٔ من ۴
  5. چرتکهٔ من ۵
  6. چرتکهٔ من ۶
  7. ده‌تایی‌ها
  8. ده‌تایی‌ها ۲
  9. ده‌تایی‌ها ۳
  10. ده‌تایی‌ها ۴
  11. ده‌تایی‌ها ۵
  12. ده‌تایی‌ها ۶
  13. عدد دورقمی بساز
  14. عدد دورقمی بساز ۲
  15. عدد دورقمی بساز ۳
  16. عدد دورقمی بساز ۴
  17. عدد دورقمی بساز ۵
  18. عدد دورقمی بساز ۶
  19. این چه عددی است؟
  20. این چه عددی است؟ ۲
  21. این چه عددی است؟ ۳
  22. این چه عددی است؟ ۴
  23. این چه عددی است؟ ۵
  24. این چه عددی است؟ ۶
  25. بازی با مهره
  26. بازی با مهره ۲
  27. دهگان و یکان
  28. دهگان و یکان ۲
  29. دهگان و یکان ۳
  30. دهگان و یکان ۴
  31. دهگان و یکان ۵
  32. دهگان و یکان ۶
  33. قهرمان دهگان
  34. قهرمان دهگان ۲
  35. قهرمان دهگان ۳
  36. یکی بیشتر
  37. یکی بیشتر ۲
  38. یکی بیشتر ۳
  39. یکی بیشتر ۴
  40. یکی بیشتر ۵
  41. یکی بیشتر ۶
  42. ده تا بیشتر
  43. ده تا بیشتر ۲
  44. ده تا بیشتر ۳
  45. ده تا بیشتر ۴
  46. ده تا بیشتر ۵
  47. ده تا بیشتر ۶
  48. مهره‌شماری
  49. مهره‌شماری ۲
  50. ده تا کمتر
  51. ده تا کمتر ۲
  52. ده تا کمتر ۳
  53. ده تا کمتر ۴
  54. ده تا کمتر ۵
  55. ده تا کمتر ۶
  56. ده یکان، یک دهگان
  57. ده یکان، یک دهگان ۲
  58. ده یکان، یک دهگان ۳
  59. ده یکان، یک دهگان ۴
  60. ده یکان، یک دهگان ۵
  61. ده یکان، یک دهگان ۶
  62. قهرمان چرتکه
  63. قهرمان چرتکه ۲
  64. قهرمان چرتکه ۳
  65. جشن چرتکهٔ دوم
پایهٔ سوم۷۹ مرحله
  1. مرور چرتکه
  2. مرور چرتکه ۲
  3. مرور چرتکه ۳
  4. مرور چرتکه ۴
  5. مرور چرتکه ۵
  6. مرور چرتکه ۶
  7. صدتایی‌ها
  8. صدتایی‌ها ۲
  9. صدتایی‌ها ۳
  10. صدتایی‌ها ۴
  11. صدتایی‌ها ۵
  12. صدتایی‌ها ۶
  13. عدد سه‌رقمی بساز
  14. عدد سه‌رقمی بساز ۲
  15. عدد سه‌رقمی بساز ۳
  16. عدد سه‌رقمی بساز ۴
  17. عدد سه‌رقمی بساز ۵
  18. عدد سه‌رقمی بساز ۶
  19. این چه عددی است؟
  20. این چه عددی است؟ ۲
  21. این چه عددی است؟ ۳
  22. این چه عددی است؟ ۴
  23. این چه عددی است؟ ۵
  24. این چه عددی است؟ ۶
  25. بازی با مهره
  26. بازی با مهره ۲
  27. صفر وسط عدد
  28. صفر وسط عدد ۲
  29. صفر وسط عدد ۳
  30. صفر وسط عدد ۴
  31. صفر وسط عدد ۵
  32. صفر وسط عدد ۶
  33. قهرمان صدگان
  34. قهرمان صدگان ۲
  35. قهرمان صدگان ۳
  36. ده تا بیشتر
  37. ده تا بیشتر ۲
  38. ده تا بیشتر ۳
  39. ده تا بیشتر ۴
  40. ده تا بیشتر ۵
  41. ده تا بیشتر ۶
  42. صد تا بیشتر
  43. صد تا بیشتر ۲
  44. صد تا بیشتر ۳
  45. صد تا بیشتر ۴
  46. صد تا بیشتر ۵
  47. صد تا بیشتر ۶
  48. بیشتر و کمتر
  49. بیشتر و کمتر ۲
  50. بیشتر و کمتر ۳
  51. بیشتر و کمتر ۴
  52. بیشتر و کمتر ۵
  53. بیشتر و کمتر ۶
  54. مهره‌شماری
  55. مهره‌شماری ۲
  56. هزارگان
  57. هزارگان ۲
  58. هزارگان ۳
  59. هزارگان ۴
  60. هزارگان ۵
  61. هزارگان ۶
  62. عدد چهاررقمی
  63. عدد چهاررقمی ۲
  64. عدد چهاررقمی ۳
  65. عدد چهاررقمی ۴
  66. عدد چهاررقمی ۵
  67. عدد چهاررقمی ۶
  68. مبادله
  69. مبادله ۲
  70. مبادله ۳
  71. مبادله ۴
  72. مبادله ۵
  73. مبادله ۶
  74. قهرمان هزارگان
  75. قهرمان هزارگان ۲
  76. قهرمان هزارگان ۳
  77. چرتکهٔ بزرگ
  78. چرتکهٔ بزرگ ۲
  79. جشن چرتکهٔ سوم
پایهٔ چهارم۶۷ مرحله
  1. مرور چرتکه
  2. مرور چرتکه ۲
  3. مرور چرتکه ۳
  4. مرور چرتکه ۴
  5. مرور چرتکه ۵
  6. مرور چرتکه ۶
  7. نوشتن گسترده
  8. نوشتن گسترده ۲
  9. نوشتن گسترده ۳
  10. نوشتن گسترده ۴
  11. نوشتن گسترده ۵
  12. نوشتن گسترده ۶
  13. از گسترده بساز
  14. از گسترده بساز ۲
  15. از گسترده بساز ۳
  16. از گسترده بساز ۴
  17. از گسترده بساز ۵
  18. از گسترده بساز ۶
  19. صفرهای عدد
  20. صفرهای عدد ۲
  21. صفرهای عدد ۳
  22. صفرهای عدد ۴
  23. صفرهای عدد ۵
  24. صفرهای عدد ۶
  25. بازی با مهره
  26. بازی با مهره ۲
  27. قهرمان گسترده
  28. قهرمان گسترده ۲
  29. قهرمان گسترده ۳
  30. هزارتا هزارتا
  31. هزارتا هزارتا ۲
  32. هزارتا هزارتا ۳
  33. هزارتا هزارتا ۴
  34. هزارتا هزارتا ۵
  35. هزارتا هزارتا ۶
  36. گام‌های بزرگ
  37. گام‌های بزرگ ۲
  38. گام‌های بزرگ ۳
  39. گام‌های بزرگ ۴
  40. گام‌های بزرگ ۵
  41. گام‌های بزرگ ۶
  42. هزارگان و صدگان
  43. هزارگان و صدگان ۲
  44. هزارگان و صدگان ۳
  45. هزارگان و صدگان ۴
  46. هزارگان و صدگان ۵
  47. هزارگان و صدگان ۶
  48. چرتکهٔ بزرگ
  49. چرتکهٔ بزرگ ۲
  50. مبادلهٔ بزرگ
  51. مبادلهٔ بزرگ ۲
  52. مبادلهٔ بزرگ ۳
  53. مبادلهٔ بزرگ ۴
  54. مبادلهٔ بزرگ ۵
  55. مبادلهٔ بزرگ ۶
  56. گسترده و عدد
  57. گسترده و عدد ۲
  58. گسترده و عدد ۳
  59. گسترده و عدد ۴
  60. گسترده و عدد ۵
  61. گسترده و عدد ۶
  62. قهرمان عددهای بزرگ
  63. قهرمان عددهای بزرگ ۲
  64. قهرمان عددهای بزرگ ۳
  65. مهره‌شماری
  66. مهره‌شماری ۲
  67. جشن چرتکهٔ چهارم

بازی‌های دیگر ریاضی

همهٔ بازی‌های ریاضی

چرتکه را با شخصیت محبوبت بازی کن!

همین بازی‌ها با السا و آنا، مرد عنکبوتی، باب اسفنجی، سگ‌های نگهبان و ۱۱ شخصیت دیگر.

همهٔ شخصیت‌ها

چرتکه را همین حالا بازی کن

مدرسه نیکی‌پو را نصب کن؛ چرتکه و +۸۰ بازی دیگر منتظرت هستند.