۱مفرد، مثنی، جمع
- مثنی: مفرد + ـانِ یا ـَيْنِ: طالِبانِ، طالِبَيْنِ؛ شَجَرَتانِ (ة در مثنی «ت» می‌شود).
- جمع مذکر سالم: مفرد + ـونَ یا ـينَ: مُعَلِّمونَ، مُعَلِّمينَ (برای انسان مذکر).
- جمع مؤنث سالم: مفرد بی «ة» + ـات: طالِبَة ← طالِبات، شَجَرَة ← شَجَرات.
- جمع مکسر: شکل مفرد می‌شکند: كِتاب ← كُتُب، وَلَد ← أَوْلاد، رَجُل ← رِجال، مَدْرَسَة ← مَدارِس، صَديق ← أَصْدِقاء، عالِم ← عُلَماء، بَيْت ← بُيوت، طالِب ← طُلّاب، نَجْم ← نُجوم.
ادامهٔ این درس
۶ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۲۸ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.
۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر
۶ سؤال رایگان این درس
سؤال ۱آسان
مفردِ «كُتُب» کدام است؟
حل تشریحی: «كُتُب» جمع مکسرِ «كِتاب» است. «كاتِب» نویسنده، «مَكْتَب» دفتر کار و «مَكْتوب» نوشته‌شده است؛ هم‌ریشه‌اند ولی مفردِ «كُتُب» نیستند.
سؤال ۲متوسط
در کدام گروه همه‌ی کلمه‌ها جمع مکسرند؟
حل تشریحی: «أَوْقات» جمع مکسرِ «وَقْت» است (ت از ریشه است)، «رِجال» جمع رَجُل و «بُيوت» جمع بَيْت. در بقیه «مُعَلِّمات» جمع مؤنث سالم، «طالِبونَ» جمع مذکر سالم و «شَجَرَتانِ» مثنی است.
سؤال ۳متوسط
کدام کلمه مثنی است؟
حل تشریحی: «عَيْنانِ» = دو چشم (عَيْن + انِ). در «إِنْسان، لِسان، بُسْتان» حروف «ان» جزو خود کلمه‌اند و این‌ها مفردند.
سؤال ۴سخت
کدام کلمه جمع مؤنث سالم است؟
حل تشریحی: «مُؤْمِنات» = مُؤْمِنَة بدون ة + ات. «أَصْوات» (صَوْت)، «أَبْيات» (بَيْت) و «أَوْقات» (وَقْت) جمع مکسرند؛ «ت» در آن‌ها از ریشه است.
سؤال ۵آسان
جای خالی: «…… شَجَرَةٌ كَبيرَةٌ.»
حل تشریحی: «شَجَرَة» مفرد مؤنث است، پس اسم اشاره‌ی نزدیکِ مفرد مؤنث «هذِهِ» می‌آید: این درختی بزرگ است.
سؤال ۶متوسط
جای خالی: «…… الطّالِبانِ مُجْتَهِدانِ.»
حل تشریحی: «الطّالِبانِ» مثنای مذکر است، پس «هذانِ». «هاتانِ» برای مثنای مؤنث (الطّالِبَتانِ) است.
۳۶ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.