درس ۶-۴ · خلاقیت

انعطاف ذهنی و دیدن از زاویه‌ی دیگر

دوباره پرسیدن مسئله، پیدا کردن فرض پنهان، دسته‌بندی از چند جهت و ساختن ایده با ترکیب و تغییر.

حدود ۴ دقیقه مطالعه · ۴۶ سؤال تمرینی در اپ

۱انعطاف ذهنی یعنی چه؟

ذهن منعطف به یک چیز یا یک مسئله فقط از یک طرف نگاه نمی‌کند. همان چیز را از چند زاویه می‌بیند، سؤال را دوباره می‌پرسد و ایده‌های قدیمی را با هم ترکیب می‌کند تا ایده‌ی تازه بسازد. در آزمون، این مهارت در چند شکل می‌آید:

  • دوباره پرسیدن مسئله: به جای «چطور پل بسازیم؟» بپرس «هدف واقعی چیست؟» (رسیدن به آن طرف رود). سؤال بازتر، راه‌حل‌های بیشتری باز می‌کند.
  • پیدا کردن فرض پنهان: بیشتر وقت‌ها چیزی که راه را بسته، قانونی است که کسی نگفته و ما خودمان فرض کرده‌ایم.
  • دسته‌بندی از چند جهت: یک چیز می‌تواند با معیارهای مختلف در گروه‌های مختلف برود. گوجه با معیار «رنگ» کنار توت‌فرنگی است و با معیار «جای مصرف» کنار خیار در سالاد.
  • دیدن از نگاه دیگران: مسئله را از جای کسی ببین که از آن استفاده می‌کند: یک کودک، یک سالمند، یک غریبه.
ادامهٔ این درس

۱ بخش دیگر، با مثال‌های حل‌شده و دام‌های تستی، در نسخهٔ کامل تیزهوش است؛ همراه همهٔ ۳٬۱۵۱ سؤال و ۱۰ آزمون آزمایشی.

۶۹۹٬۹۹۰ ۳۹۹٬۹۹۰ تومان پیش‌فروش تا ۳۰ آذر

۶ سؤال رایگان این درس

سؤال ۱آسان

سازنده‌ای به جای نی پلاستیکی، نی نوشیدنی را از ماکارونی لوله‌ای خشک ساخت. او از کدام روش ایده‌سازی استفاده کرده است؟

حل تشریحی: شکل و کار نی همان است؛ فقط جنس آن از پلاستیک به ماکارونی عوض شده. پس روش «جایگزین کردن» است. چیزی به آن اضافه یا از آن حذف نشده و ترتیب کاری هم وارونه نشده است.
سؤال ۲آسان

«آینه» و «سطح آرام یک دریاچه» در کدام ویژگی مشترک‌اند؟

حل تشریحی: وجه مشترک باید برای هر دو درست باشد. آینه مایع نیست، دریاچه را انسان نساخته و هیچ‌کدام همیشه سرد نیستند. ولی هر دو مثل هم تصویر درخت‌ها و آدم‌ها را نشان می‌دهند؛ یعنی نور را بازمی‌تابانند.
سؤال ۳آسان

«تخم‌مرغ» را می‌شود در گروه‌های مختلفی گذاشت. در کدام گروه نمی‌گنجد؟

حل تشریحی: یک چیز با معیارهای مختلف در گروه‌های مختلف می‌رود: تخم‌مرغ خوراکی است، شکستنی است و از مرغ (یک پرنده) به دست می‌آید. ولی شکلش بیضی است، نه مکعب؛ پس فقط در گروه «مکعبی‌شکل» نمی‌گنجد.
سؤال ۴آسان

پدرِ رضا می‌خواهد مته‌ی تازه‌ای بخرد تا یک قاب عکس سبک را به دیوار بزند. اگر به هدف واقعی فکر کنیم، کدام راه ساده‌تر است و همان هدف را برآورده می‌کند؟

حل تشریحی: هدف واقعی «مته» نیست؛ «آویزان شدن قاب روی دیوار» است. برای یک قاب سبک، چسب مخصوص قاب همین کار را بی‌سوراخ و بی‌خرج می‌کند. مته‌ی گران‌تر راه قدیمی و پرهزینه است، و دو گزینه‌ی دیگر قاب را اصلاً به دیوار نمی‌زنند.
سؤال ۵آسان

کدام ایده از روش «حذف کردن یک بخش» ساخته شده است؟

حل تشریحی: در دوچرخه‌ی تعادلی پدال‌ها برداشته شده‌اند تا کودک اول فقط تعادل را یاد بگیرد؛ این «حذف» است. دوچرخه‌ی دونفره و سبد چیزی اضافه می‌کنند، و چرخ بزرگ‌تر یعنی «بزرگ کردن».
سؤال ۶آسان

چه وجه مشترکی بین «ساعت» و «خط‌کش» هست؟

حل تشریحی: خط‌کش عقربه و باتری ندارد، و ساعت معمولاً چوبی نیست. ولی ساعت «زمان» را اندازه می‌گیرد و خط‌کش «طول» را. پس ویژگی مشترکشان اندازه‌گیری است؛ این همان دیدن شباهت میان دو چیز به‌ظاهر بی‌ربط است.

۴۰ سؤال دیگر این درس در تیزهوش است.

ببین الان کجای کاری

آزمون تعیین سطح رایگان ششم به هفتم: ۲۰ سؤال، ۲۰ دقیقه، و کارنامه‌ای که می‌گوید از کدام فصل شروع کنی.