فصل ۳ از ۶

درک مطلب و کلامی — تیزهوشان ششم به هفتم

درک متن، نتیجه‌گیری، معنی واژه، ترتیب جمله، ضرب‌المثل و شعر. در آزمون آزمایشی ۱۲۰ سؤالی، ۲۲ سؤال از این فصل است.

درس‌نامه‌های این فصل

درس اول کامل و رایگان است؛ بقیهٔ درس‌ها را تا بخش اول همین‌جا بخوان.

  1. ۳-۱ درک مطلبخواندن دقیق متن و پیدا کردن ایده‌ی اصلی، جزئیات، استنباط، عنوان و لحن رایگان۳ دقیقه · ۱۱۱ سؤال
  2. ۳-۲ نتیجه‌گیری و استدلال کلامیاز چند جمله‌ی داده‌شده چه حتماً درست است؛ تقویت و تضعیف؛ علت و معلول ۳ دقیقه · ۵۰ سؤال
  3. ۳-۳ واژه: معنی، مترادف، متضاد، هم‌خانوادهمعنی واژه‌ها در سطح ششم، مترادف و متضاد، و واژه‌های هم‌خانواده ۲ دقیقه · ۵۰ سؤال
  4. ۳-۴ ترتیب و انسجام جمله‌هامرتب کردن جمله‌های یک بند، جمله‌ی ناهماهنگ و بهترین واژه‌ی ربط ۳ دقیقه · ۵۰ سؤال
  5. ۳-۵ ضرب‌المثل، کنایه و مفهوم شعرمعنی ضرب‌المثل‌ها و کنایه‌ها، پیام بیت‌های ساده و تطبیق موقعیت با مثل ۲ دقیقه · ۴۹ سؤال

نمونه سؤال درک مطلب و کلامی با جواب

جواب بده؛ حل تشریحی همان لحظه می‌آید.

سؤال ۱ · درک مطلبمتوسط
بسیاری گمان می‌کنند کوهان شتر انباری از آب است، اما در واقع کوهان بیشتر از چربی ساخته شده است. شتر وقتی غذا کم باشد، از این چربی انرژی می‌گیرد و اگر مدتی گرسنه بماند، کوهانش کوچک و شُل می‌شود. راز تحمل تشنگی شتر چیز دیگری است: بدن او آب را بسیار کم هدر می‌دهد. شتر کم عرق می‌کند و می‌تواند وقتی آب پیدا کرد، در مدت کوتاهی مقدار زیادی آب بنوشد. پلک‌های بلند و بینی‌ای که می‌تواند بسته شود، او را از گرد و غبار طوفان‌های بیابان حفظ می‌کند. به همین دلیل مردم بیابان‌نشین از دیرباز شتر را «کشتی صحرا» نامیده‌اند.

ایده‌ی اصلی این متن کدام است؟

حل تشریحی: متن چند ویژگی شتر را می‌شمارد: کوهانِ چربی، کم هدر دادن آب، نوشیدن سریع، پلک و بینی ویژه؛ همه برای زندگی در بیابان. پس ایده‌ی اصلی «سازگاری بدن شتر با بیابان» است. گزینه‌ی کوهانِ آبی را متن رد کرده است.
سؤال ۲ · نتیجه‌گیری و استدلال کلامیآسان

«همه‌ی دانش‌آموزان گروه سرود، لباس آبی پوشیده‌اند. نرگس عضو گروه سرود است.» کدام نتیجه حتماً درست است؟

حل تشریحی: وقتی «همه»ی اعضای گروه لباس آبی دارند و نرگس عضو گروه است، او هم حتماً لباس آبی پوشیده است. اما عکس آن درست نیست: ممکن است کسی بیرون از گروه هم لباس آبی داشته باشد.
سؤال ۳ · واژه: معنی، مترادف، متضاد، هم‌خانوادهآسان

در جمله‌ی «کفش‌های فرسوده‌اش را کنار گذاشت»، «فرسوده» یعنی چه؟

حل تشریحی: فرسوده یعنی چیزی که بر اثر کار زیاد کهنه و ساییده شده است. کسی کفش‌های فرسوده را کنار می‌گذارد چون دیگر به کار نمی‌آید.
سؤال ۴ · ترتیب و انسجام جمله‌هاآسان

ترتیب درست جمله‌ها کدام است؟ الف) سپس دانه‌ها را در خاک گذاشت. ب) چند هفته بعد جوانه‌ها سر برآوردند. پ) کشاورز ابتدا زمین را شخم زد. ت) هر روز به آن‌ها آب داد.

حل تشریحی: مراحل کاشتن: اول شخم زدن (پ، با «ابتدا»)، بعد کاشتن دانه (الف، با «سپس»)، بعد آب دادن (ت) و در پایان جوانه زدن (ب، با «چند هفته بعد»).

فصل‌های دیگر

ببین الان کجای کاری

آزمون تعیین سطح رایگان: ۲۰ سؤال، ۲۰ دقیقه، و کارنامه‌ای که می‌گوید از کدام فصل شروع کنی.